راهنمای ارتقاء سیستم صوتی خودرو

خیلی از ما هنگام رانندگی برنامه های خاص رادیو و یا قطعات صوتی مورد علاقه خود را گوش می کنیم. در این مواقع، یک سیستم صوتی با کیفیت، لذت سمعی ما را هنگام رانندگی دو چندان می کند. به ویژه اگر در جاده و در حال مسافرت باشیم.

بدیهی است استفاده از این سیستم های صوتی پرقدرت در معابر عمومی و داخل شهر باید با صدای کم و رعایت شرایط باشد.به هر حال  برخی ها به سیستم صوتی پیش فرض خودرو قانع نبوده و آن را تغییر می دهند. اگر شما هم از آن دسته افراد هستید، پیشنهاد می کنیم تا گزارش امروز دخل و خرج را از بازار لوازم صوتی خودرو مطالعه کنید.

 در سال های اخیر، تجهیزات جانبی زیادی در حوزه صوت و تصویر خودرو تولید شده اند. بااین حال، اگر صرفاً ارتقای سیستم صوت خودرو به میزان قابل قبول را در نظر بگیریم، این کار مستلزم حداقل تغییر و یا اضافه کردن اجزایی هم چون رادیو پخش، بلندگو، ساب ووفر، آمپلی فایر و… است و برای خرید چنین سیستمی با کیفیت قابل قبول، باید حداقل حدود 3 میلیون و 500 هزار تومان هزینه کنید. البته برای بستن یک سیستم خوب، حتماً باید از یک فروشنده و یا نصاب معتبر هم مشورت بگیرید. چرا که اجزای سیستم صوت باید با هم همخوانی داشته باشند. به همین منظور، دخل و خرج امروز چهار پک مناسب و با کیفیت در چهار محدوده قیمتی مناسب را هم پیشنهاد کرده است. در این گزارش سعی بر بیان ساده مطالب بوده و حتی الامکان اصطلاحات تخصصی به کار گرفته نشده است.

چرا سیستم صوتی خودرو را عوض کنیم؟

نقطه شروع رفتن به سوی ارتقای سیستم صوتی، پاسخ به این سوال است. ارتقای سیستم صوتی خودرو تا حد زیادی شبیه بازار سواری های کلاسیک می ماند. مثل معروفی در این زمینه هست که می گوید خرید و فروش و سواری این ماشین ها، پول نمی خواهد، عشق می خواهد. در زمینه سیستم های صوتی هم موضوع مشابه است. علاقه به کیفیت هر چه بیشتر صدا، شنیدن جزئیات صدای تفکیک شده به ویژه در هنگام گوش دادن به یک موزیک  و ضمناً شنیدن صدا با شدت بیشتر، چیزی است که علاقه مندان به این حوزه را وارد بازار سیستم های صوتی می کند. به طوری که بنا بر اطلاعات میدانی، برخی حتی تا بیش از 100 میلیون، برای یک خودروی زیر 500 میلیون تومانی خرج می کنند! این یک واقعیت است.  اگر هم خودروی گران قیمت تر دیگری در اختیار دارید، توصیه فعالان بازار این است که سیستم صوتی آن را نزد خود نگه داشته و نفروشید.در این زمینه همچنین تاکید می کنیم که مشتریان حتما قطعات دارای گارانتی خریداری و در صورت خرید  اجناس بدون گارانتی، موارد را از طریق اتحادیه صوت و تصویر پیگیری کنند.

ارزیابی سیستم فعلی

پیش از شروع ارتقا، باید بدانید سیستم فعلی خودرو شما از چه اجزایی تشکیل شده است. معمولاً شامل:

• پخش یا مولتی‌مدیا (Head Unit)

• بلندگوهای درب‌ها (Speakers)

• ساب‌ووفر (در برخی خودروها)

• آمپلی‌فایر (در مدل‌های خاص)

🔸 بررسی کنید که ضعف سیستم در کدام بخش است:

• صدای کم → احتمالاً نیاز به آمپلی‌فایر

• بیس ضعیف → افزودن ساب‌ووفر

• نویز یا صدای خشک → تعویض اسپیکرها با مدل حرفه‌ای

 نگاهی به عمده ترین اجزای سیستم صوتی خودرو

بعد از نقطه تصمیم فوق، باید با سیستم صوت خودرو، آشنایی مختصری داشت. در یک نگاه کلی اگر بخواهیم  اجزای عمده سیستم صوتی خودرو برای خودروهای محدوده قیمتی معمولی را بیان کنیم، عبارتند از رادیو پخش، بلندگو یا باند یا اسپیکر، آمپلی فایر، ساب ووفرو توییتر.

رادیو پخش: رادیو پخش همان قسمتی از سیستم صوتی است که ما، بخشی از آن را روی داشبورد می بینیم و خود البته شامل انواعی از قبیل رادیو فلش (که فقط فلش و پورت AUX را پشتیبانی می کنند)، رادیو پخش یک طبقه و دو طبقه (دارای مانیتورهای بزرگ تر) و  رادیو پخش های Indash  (دارای مانیتوری که به صورت آسانسوری جمع می شود) است. از سوی دیگر رادیو پخش های صوتی را می توان در دو نوع پنل ثابت و جداشونده در بازار یافت. از نظر کارکرد نیز می توان به قابلیت پشتیبانی آن ها از ورودی هایی نظیر درگاه USB، Aux، اندروید، iPhone و .. اشاره کرد که امکان استفاده از تجهیزات جانبی نظیر رابط بلوتوث، فلش مموری، خواننده حافظه رم، صفحه نمایشگر و .. را فراهم می کنند. علاوه بر این ها، توان صدای خروجی، تفاوت های صفحه نمایش و برخی امکانات نرم افزاری از جمله امکاناتی است که تمایز رادیو پخش ها را رقم می زند. هم اکنون، قیمت یک رادیو پخش معمولی در بازار از حدود700 هزار تومان و پخش هایی که قابل اتصال به آمپلی فایر باشند از  2میلیون و 500 هزار تومان به بالاست.

بلندگو: بلندگوها خود از نظر شکل به باندهای گرد و یا بیضی (که صدای مناسب تری نسبت به باندهای گرد ایجاد می کنند) تقسیم بندی می شود. از منظری دیگر باندها به دو گروه باندهای قابل اتصال به آمپ (اصطلاح مرسوم در بازار که به جای آمپلی فایر استفاده می شود) و بدون این قابلیت در بازار وجود دارند. مشخصه دیگر باندها توان خروجی آن هاست که در بازار (به عبارت ساده) به دو صورت تجاری (PMPO) و واقعی (RMS) شناخته می شود. هم اکنون این قطعات بسته به ویژگی های یادشده از حدود 1میلیون  تومان به بالا در بازار قیمت دارند.

آمپلی فایر: آمپلی فایر با تقویت صدا و بهبود کیفیت آن، در حقیقت نقطه شروع یک سیستم صوتی به معنای خاصی است توقع داریم خصلت های ویژه تری نسبت به سیستم های صوتی معمول در خودروها داشته باشد. این قطعه به دلیل این که یک قطعه واسط محسوب شده و در نقاطی از خودرو مثل صندوق عقب کارگذاشته می شود، قابل رویت مستقیم نیست.  از ویژگی های بارز  آمپلی فایر ها می توان به توان و نیز تعداد کانال های خروجی اشاره کرد. هم اکنون، برای سیستم های صوتی معمول در بازار، عمدتاً از آمپلی فایر های دو و چهارکانال استفاده می شود. نوع دو کانال برای ساپورت کردن از یک جفت باند آمپلی خور و نوع چهار کانال برای ساپورت کردن از یک جفت باند و یک ساب ووفر به کار می رود.  قیمت این قطعات در بازار، بسته به تعداد خروجی (کانال)، برای برندهای معروف، از 5میلیون و 500 هزار تومان به بالا و برای برندهای دیگر از 3میلیون تومان به بالاست.

ساب ووفر: قطعه ای است که برای پخش صدای بم به کار می رود. (همان صدای طبل مانندی که از برخی ماشین ها شنیده می شود). این قطعه برای نصب کردن نیاز به آمپلی فایر دارد. بدین منظور نیاز به یک آمپلی فایر با حداقل خروجی چهار کانال است. این بلندگوها معمولا بزرگ هستند و بین ۲۰ تا ۶۰ سانتی‌متر قطر دارند. قیمت ساب ووفرها در بازار، از 2.500.000 هزار تومان شروع می شود و مدل های با کیفیت تر آن نیز قیمتی در حدود 3.500.000 هزار تومان به بالا دارند.

توییتر: قطعه ای است که برای پخش صداهای ریز به کار می رود و از آن ها موسیقی پخش نمی شود. اضافه کردن این قطعه در سیستم صوتی زیاد ضروری نیست چون باندها معمولاً  خود دارای توییتر هستند. قیمت این قطعه در بازار از 150 هزار تومان شروع می شود و تا بیش از 900 هزار تومان هم وجود دارد.

در سیستم های صوتی معمول و در کنار قطعات فوق، گاه از قطعه ای به نام میدرنج یا میدبیس نیز استفاده می شود که هر یک بخشی از  کار یک بلندگوی حرفه ای را انجام می دهند.  هر بلندگوی حرفه ای دارای قابلیت پخش سه نوع صداست، صدای زیر (توییتر)، صدای حد وسط (مثل صدای خواننده)، صدا با بیس بالا (صدای ساب ووفر). با این حال میدرنج قابلیت پخش صدای وسط و میدبیس قابلیت پخش صدای بم (چیزی شبیه ساب ووفر) را دارد.

سیم‌کشی و نصب حرفه‌ای

حتی بهترین تجهیزات، اگر نصب غیراصولی داشته باشند، عملکرد مطلوبی نخواهند داشت.
استفاده از سیم‌های ضخیم، کابل RCA باکیفیت، فیوز مناسب و عایق‌بندی درست نقش بزرگی در کیفیت صدا دارد.

پیشنهاد می‌شود نصب سیستم را به نصاب‌های حرفه‌ای بسپارید تا از نویز و نوسان برق جلوگیری شود.

عایق صوتی خودرو

در خودروهایی که نویز جاده یا لرزش زیاد دارند، می‌توان با عایق‌بندی درب‌ها، کف و صندوق عقب کیفیت صدا را چند برابر کرد.
ورق‌های ضد لرزش (مثل Dynamat یا STP) مانع از لرزش بدنه و هدر رفت انرژی صوتی می‌شوند.

 سیستم صوتی با کیفیت قابل قبول

اگر چه بازار لوازم صوت و تصویر تنوع کالایی و قیمتی بسیار زیادی دارد، اما باید توجه داشت که هنگام خرید یک پک سیستم صوتی برای خودرو، با گرفتن مشورت از یک فروشنده یا نصاب خبره، از هماهنگ بودن قطعاتی که می خواهید بخرید، مطمئن شوید.

راهنمای ارتقاء سیستم صوتی خودرو، ترکیبی از دانش فنی، انتخاب هوشمندانه و نصب حرفه‌ای است.
اگر مراحل را به‌درستی انجام دهید، نتیجه صدایی خواهد بود با وضوح بالا، بیس عمیق و قدرتی فراتر از سیستم فابریک.

پس از ارتقاء، هر مسیر کوتاه یا سفر طولانی، به تجربه‌ای لذت‌بخش‌تر و هیجان‌انگیزتر تبدیل خواهد شد.